Tijd-klok-ongekunsteld

De bescheiden A.L. Snijdersorgie

Er is een A.L.Snijdersorgie losgebroken; hij staat centraal in de actie ‘Nederland leest’ als samensteller van een korteverhalenbundel voor de actie. Hij wilde geen eigen werk in de bundel opnemen, terwijl hij gekozen is als samensteller omdat hij de Master is van de zkv’s. Toch, wanneer je zijn zeer korte verhalen leest denk je: dat kan ik ook. Een leugen in de meeste gevallen. Waarom denk ik dat? Wat gebeurt er in zijn zkv’s? Een bespiegeling die geheel in stijl kort zal zijn. Zeer kort.

Een fan in Amerika

Snijders heeft een Amerikaanse collega. De link leggen met Lydia Davis is niet origineel. Hij is er nu eenmaal. Davis schrijft onder andere heel korte verhalen. Verhalen zonder namen, ze beperkt zich tot ‘her‘ of ‘he’. Een paar jaar geleden was ze in het land en liet ze zich interviewen. Ze bekende groot fan te zijn van Snijders en bezig met het vertalen van een aantal van zijn verhalen. Overigens zonder echt Nederlands te kennen.

Een man in het bos

Snijders valt iedere zondagmorgen om 8.45 uur te beluisteren op radio 4. Na wat inleidend gebabbel leest hij een ZKV voor. Op de website van radio 4 valt tref je een  hele collectie van deze verhalen. Je krijgt er dan dus steeds dat huiselijke gesprekje bij. En wat gebeurt er dan? Eigenlijk begint het verhaal steeds alledaags en klein met één of andere observatie, een voorval. De taal is daarbij zonder veel franje en precies. Er volgt vaak een wending, een andere herinnering of ontmoeting, waardoor het verhaal op een ander niveau eindigt.

Een man voor de radio

Zondag 25 oktober was hij er weer. Het verhaal ging over twee bezoeken aan Amsterdam, het heette ‘Maandag en vrijdag.’ Uiteindelijk ging het over Nescio, het ging over toeval, over de dood. Dat ga ik hier niet omstandig uitleggen, ik zou het immers kort houden. Misschien overdrijf ik hoor, maar ik bespeur wat toverachtigs in die verhalen. Komt het ook door de presentatie? Die man met de stem van een goedige opa? Voor Davis ging het louter om de tekst die hopelijk ook in het Engels zal werken.

” Ik zal u vertellen wat er ooit gebeurde op het strand van Callantsoog. Een jongen uit Breezand die van huis was weggelopen, bouwde er van aangespoeld hout een hut die hem als uitgangspunt zou dienen voor de rest van zijn leven. Hij was geen kluizenaar, hij zwom in zee, hij kende alle vogels en kon het weer voorspellen. Hij werkte bij boeren als dat nodig was, hij ging nooit een vast werkverband aan, hij klaagde niet over de maatschappij, hij was vriendelijk en onbenaderbaar. In het jaar van de improvisatie kreeg hij gezelschap van twee andere jongens uit dezelfde streek, een uit Middenmeer en een uit Waarland. Die uit Waarland was een dichter, maar hij werkte net als de anderen met zijn handen, er ontstond een stevig houten bouwwerk dat driftig, misschien zelfs wanhopig om zich heen greep. Er kwamen ook vrouwen, er ontstond van alles, er waren verwikkelingen met de autoriteiten, vanzelfsprekend, maar de ontwikkeling van de kern van deze samenleving werd niet aangetast. Toen in 2008 de Broers Lehman vielen, waren de pioniers oude mannen geworden. Ze maakten nog wel een enkel gedicht, konden nog steeds het weer voorspellen en zwommen bij goed weer nog weleens in zee, maar ze hingen naar hun eigen woorden nog slechts van draadjes en touwtjes aan elkaar. Door de nieuwe crisis kwamen er enkele werklozen naar het strand van Callantsoog, maar veel waren het er niet. Ze bouwden hun slakkenhuizen in dezelfde vriendelijke stijl, met één zijde leunend tegen een ander, maar altijd met vrij zicht op de duinen, het strand en de zee. Ook de burgemeester kwam weer eens kijken, met gemengde gevoelens. Tegen de wethouder, die zich in zijn gevolg bevond, mompelde hij dat dit toch een onverantwoordelijke manier van leven was, maar toen de wethouder hem eraan herinnerde dat deze mensen nauwelijks gebruik maakten van de schaarse gemeentelijke voorzieningen, schrapte hij zijn mening en koos vergenoegd voor het zogenaamde algemeen belang.”  – Zand en zee van A.L. Snijders

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.