bloesem-zwinkels-ongekunsteld

Boontjes en bloesem

Op een dinsdagavond ben ik zomaar terug in Tokio. Tussen de majestueuze kersenbloesem die nooit teleurstelt en die gekke kleine huisjes. De geur van een zomerbries waait van het filmdoek, terwijl het speeksel me in de mond loopt bij het zien van de dorayaki’s – een soort pannenkoekjes die smaken naar eierkoek en gevuld zijn met een bonenpasta van zoete azukiboontjes (‘an’). Het zoete, o zo zoete dat me tegemoet komt, wordt gaandeweg vergezeld door het zout op mijn wangen. ‘An’ van Naomi Kawase is een klein bloesempareltje dat je met de grootste omzichtigheid naar diepe inzichten leidt.

Boontjes die tot bloei komen

Sentaro sjokt ’s ochtends het dak van zijn appartement op om een sigaretje te roken. De bloesembomen om hem heen bloeien wit en weldadig. Het is gek, maar dat stereotype Japanse beeld boet nooit in aan kracht. Daarna sleept Sentaro zich zoals elke dag naar het kleine winkeltje op de hoek, waar hij dorayaki’s maakt voor irritante en minder irritante Japanse schoolmeisjes. Wanneer er een eigenzinnig oud vrouwtje dat zich Tokue noemt bij hem aanklopt om haar kookdiensten aan te bieden wijst hij haar af. Hij verandert echter van gedachten als hij haar zelfgemaakte an proeft. Het blijkt een hemelse hap vergeleken met de voorverpakte horecazooi die hij normaal gebruikt. Hij neemt Tokue meteen aan. Zij leert Sentaro de kunst van het geduld en behandelt de boontjes als levende wezentjes. De dorayaki-zaak bloeit in no time net zo hard als die bloesem – maar in de hete zomer borrelen er dingen naar boven die Sentaro niet zag aankomen.

Wazig als dat gekke vrouwtje

De beelden die het maken van de dorayaki’s tonen, vullen een groot deel van de film – dat is lekker. We zitten zo dicht op de boontjes dat we ze kunnen tellen. Een shot waarbij het schuim vanuit de pan langzaam in de gootsteen wegdrijft, is prachtig om te zien. De camera volgt op een lome manier de bewegingen van Sentaro en Tokue, verliest daarbij regelmatig haar focus en blijft filmen als er iemand in de weg staat. Het geeft een gevoel van lichte onvolmaaktheid en verbeeldt het engelengeduld dat Tokue predikt met haar manier van doen. Tokue (Kirin Kiki) en Sentaro (Masatoshi Nagase) spelen heel natuurlijk.

Het enige wat me dwarszit, is de sentimentele pianomuziek, die echt afdoet aan de kracht van de beelden. Die is zo afgestompt, zo voor de hand liggend; waarom niet een keer iets anders dan die piano? Gelukkig is er aan het eind van de film ruimte voor stilte, échte stilte, bij beelden die alle stilte verdienen.

Zoete prut

De subtitel van An (A Sweet Taste of Life) is in mijn ogen overbodig. Natúúrlijk staan die pruttelende azukiboontjes symbool voor een omgang met het leven; dat weet je al voordat je met je kont in de bioscoopstoel neerploft. En het recept van films die een delicatesse gebruiken om levenslust te verbeelden is alom bekend – zie films als Chocolat en The LunchboxIn die zin is An gewoon een Japanse variatie op een bekend thema. Maar de film is klein en zachtaardig zoals alleen Japanners dat kunnen, en verdient het – net als Tokue zelf – gezien te worden.

slow food for the soul

Laat ik heel duidelijk zijn: het tempo van deze film ligt laag. Voor mensen die elke vijf minuten Facebook checken – die in andere woorden op zoek zijn naar vlugge verzadiging – is deze film niet geschikt. An wiegt je langzaam in slaap en geeft je onderweg mooie zinnen mee. Ergens over de helft gaat de film ook mij iets te traag, maar dat ongemak duurt niet lang – er zit een kleine twist in over een ziektebeeld dat in deze tijd ver van ons af staat en dat me wakker schudt. De emotie die Sentaro even later toont, is zo oprecht, zo eenvoudig dat mijn tranen vanzelf gaan stromen. Ook de mensen in de stoelen om me heen bewegen hun handen naar hun wangen. De dingen die Tokue zegt en doet, haar manier van zijn – ze is onderdeel van de bomen en de seizoenen die de film prachtig begeleiden. Japanser dan dit kun je het niet krijgen; een animistische filosofie verpakt tussen twee pannenkoekjes. Alles is klein, ingetogen en onvolmaakt – een ode aan de dingen die het grootse niet nodig hebben.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.