comic-violence-krzysztof-soroka-ongekunsteld

Comic violence in The Hateful Eight en Deadpool

Er is veel te doen geweest over het geweld van The Hateful Eight. Nadat Quentin Tarantino ooit protesteerde tegen politiegeweld heeft nu de politie zijn film geboycot omdat die zou oproepen tot geweld. Het geweld dat in de film van Tarantino zit, lijkt verdacht veel op het geweld dat in de Deadpoolfilm werd gebruikt: comic violence. Sommigen zetten hun vraagtekens bij het geweld dat wordt gebruikt in deze film en in films in het algemeen. Dit stuk haalt die vraagtekens weg.

The Hateful Eight is een western over twee premiejagers die een buit met zich meebrengen naar Minnie’s Haberdashery en daar vast komen te zitten met enkele andere figuren, vanwege de verwachte sneeuwstorm die daadwerkelijk is gekomen. De intenties van de premiejagers, maar ook van de andere figuren, zijn niet eenduidig. Niet iedereen is wie hij zegt dat hij is. Het vertrouwen is ver te zoeken en zonder vertrouwen kom je al snel bij de haat terecht. Vandaar de titel. Zoals gebruikelijk bij films van Tarantino heeft deze film een R-rating (volgens de classificaties van MPAA, die ook op IMDb worden weergegeven).

Deadpool is een superheldenfilm met eenzelfde R-rating. Dit is vrij bijzonder, want de meeste van dit soort films worden verkocht als familiefilms. De superheld is geen conventionele superheld, maar eerder een antiheld, die als schurk andere schurken uit de weg ruimt. De superkracht van Deadpool is de mogelijkheid om altijd te genezen middels celgroei. De hoofdschurk van Deadpool is de persoon die de hoofdpersoon deze superkracht heeft gegeven. Door middel van een martelproces moesten deze vaardigheden worden opgeroepen. Bovendien gaat de superkracht gepaard met een immens lelijk gezicht.

Comic Violence

Op het eerste gezicht zijn dit dus twee totaal verschillende films, afgezien van de R-rating die ze allebei hebben gekregen. Verschillende genres, verschillende motieven om tot moord te komen, en dus ook verschillende rechtvaardigingen voor het geweld dat op het scherm wordt getoond. Het soort geweld is echter hetzelfde en het is ook het soort geweld waar mensen aanstoot aan nemen. Het is het geweld dat in praktisch iedere Tarantinofilm voorkomt. Dit soort geweld wordt comic violence genoemd.

Comic violence wordt getypeerd door de lachwekkende manier waarop het geweld naar voren wordt gebracht: op het moment dat een hoofd eraf wordt gehakt en vervolgens dat hoofd als voetbal wordt gebruikt om een punt te scoren, zou je dat comic violence kunnen noemen. Comic dus in de zin van komisch, maar ook in de zin van de stripwereld: comics. In getekende verhalen wordt over het algemeen meer overdreven dan in verhalen die tot ons komen door middel van live action. Het overdreven effect van het geweld zorgt ervoor dat het geweld niet al te serieus genomen wordt en niet de schokervaring teweegbrengt die te verwachten viel.

Twee Vormen van Filmisch Geweld

De manier waarop dit comic geweld binnenkomt, zorgt ervoor dat er geen andere rechtvaardiging nodig is voor het geweld dat op het scherm te zien valt. Het is niet nodig om te verwijzen naar de motieven van daders of de bedoelingen van de regisseur. Het geweld is daar, maar het is er niet daadwerkelijk. Het geweld zelf doet je namelijk geen geweld aan, iets wat bijvoorbeeld wel gebeurt bij een horrorfilm.

Men zou kunnen zeggen dat hier de crux ligt: geweld moet geweld aandoen, zodat we het associëren met de schok die we ervaren. Horror is dus schadelijker dan comic violence. Horror is als de hete maaltijd waardoor je jezelf pijnigt, maar een fijn gevoel toegeworpen krijgt. Horror zorgt immers voor een dosis adrenaline – dat is waarom we er zo graag naar kijken. Hoe meer we naar horror kijken, hoe meer de schokfactor afgestompt raakt. De schok die je bij authentieke presentaties van geweld zou verwachten, vermindert. Dit in tegenstelling tot comic violence, waarbij het schokeffect van meet af aan al onschadelijk is. Als we dan al een bepaalde vorm van geweld het doek af willen halen, dan moet dat de authentieke horror zijn.

Terug naar de films: deze moeten beoordeeld worden in het licht van hun comic violence. Natuurlijk moeten de premiejagers zichzelf staande houden. En natuurlijk maakt de held in Deadpool gebruik van geweld. Het excessieve geweld dient echter geen doel en is in die zin nihilistisch van opzet. Het is doelloos. In dit licht moeten we ons afvragen: waarvoor dient deze comic violence?

Glijmiddel Voor Zware Kost

Zowel The Hateful Eight als Deadpool behandelen zaken die kenmerkend zijn voor dit tijdperk. The Hateful Eight gaat in op ras: er wordt in Minnie’s Haberdashery op een gegeven moment daadwerkelijk een grens getrokken tussen het noorden en het zuiden van Amerika, een grens die wordt ingegeven door de burgeroorlog die draaide om het opheffen van de slavernij. Deadpool gaat over seksualiteit. De film staat zit vol met seksuele referenties en die referenties duiden op de zogenaamde panseksualiteit van het karakter.

Zware, provocerende thema’s die met behulp van comic violence makkelijker binnenkomen. In zekere zin zit comic violence hier op hetzelfde niveau als bijvoorbeeld bij een actiefilm als Mad Max. Die film presenteert een marxistische maatschappijkritiek, maar door de fantastische actiescènes blijf je aan het beeld gekluisterd. Comic violence is dus een manier om ons de bioscoop in te trekken, om te genieten van de film; het is de soepele wijn tijdens die zware maaltijd.

Comic violence is niet schadelijk, nee, het is nuttig en leuk. We zouden zelfs kunnen claimen dat het het enige soort geweld is dat toegestaan is op het doek. Dit geweld zorgt niet voor schaamte over de mens, omdat het te overdreven is om over mensen te gaan. The Hateful Eight en Deadpool verworden met comic violence tot films die de moeite waard zijn op het gebied van inhoud én vorm. Naast mooie dingen als het draaien in 70mm (The Hateful Eight) of het breken van de vierde wand door de kijker toe te spreken over wat er gebeurt (Deadpool), die vast al door iedere criticus zijn genoemd, geeft comic violence aan deze films net dat beetje extra, waardoor je met een voldaan en volmaakt gevoel de bioscoop uit loopt.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.