Do-it-tiener-ongekunsteld

Do It is niet fris meer

‘Lach naar een vreemde’, ‘Doe een gek dansje terwijl je op de muur tekent’ of  ‘Ga op de foto met de perfecte onbekende’. Het zijn opdrachten die je krijgt als je deze zomer de Kunsthal bezoekt.

Authenticiteit

Gedurende de hele twintigste eeuw, en nog steeds, is authenticiteit een veelbesproken onderwerp in de beeldende kunst. Wanneer is een kunstwerk van iemand? Mag je een urinoir in een museum plaatsen en het vervolgens jouw kunstwerk noemen zoals Marcel Duchamp deed? Of een zeepdoos (Andy Warhol)? In de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw ontstond de conceptuele kunst. Zo zette Sol Lewitt nauwgezette instructies voor muurtekeningen op papier die anderen vervolgens mochten uitvoeren.

Het idee

In 1993 in een café in Parijs waren curator en kunsthistoricus Hans Ulrich Obrist en de kunstenaars Christian Boltanski en Bertrand Lavier in gesprek over dit onderwerp. Al gauw kwamen zij op het idee van een tentoonstelling bestaande uit instructies. Diverse kunstenaars – inmiddels zijn het er heel veel – zijn gevraagd om instructies op papier te zetten. Deze zijn gebundeld in een dik boek dat als uitgangspunt dient voor een Do It tentoonstelling. Er zijn wel regels aan verbonden, zo moeten alle vervaardigde objecten na de tentoonstelling worden vernietigd. Het leuke is dat je steeds een andere tentoonstelling hebt, er is altijd sprake van een selectie van instructies (er zijn er honderden) en bovendien zijn er verschillende interpretaties van de instructies mogelijk.

De Kunsthal

Inmiddels is dit concept beroemd en over de hele wereld uitgevoerd. Deze zomer is de Kunsthal aan de beurt. Ik ging er met hoge verwachtingen heen, maar om eerlijk te zijn: het viel  behoorlijk tegen. Meewerken aan een muurtekening van Lewitt was nog best leuk, maar veel andere instructies waren niet uit te voeren. Dit kwam bijvoorbeeld omdat in sommige gevallen de benodigde middelen (papier, stiften) op waren. Bij andere instructies had ik gewoon helemaal geen zin om ze uit te voeren. Dit kwam door het  puberale karakter. Het uitvoeren ervan zou geforceerd en daardoor ongemakkelijk  worden. Denk daarbij aan instructies als ‘lach naar een vreemde’.

Ook waren er instructies die zeer moeilijk uitvoerbaar waren. Het volgende stukje komt uit de instructies van Marina Abramovic: “Wash Your Bedsheets In Lemon Juice Cover The Pillow With Sage Leaves”. Niemand heeft deze spullen toevallig bij zich en de Kunsthal komt de toeschouwer hierin ook niet tegemoet door de spullen neer te leggen. Waarschijnlijk neemt Abramovic de boel hier op een poëtische manier op de hak.

Niet fris meer

Men kan zich afvragen of het concept van Do It nog wel fris is. Ik denk van niet. Dat hoeft niet alles te zeggen, maar in dit geval zegt het wel iets. Do It heeft een impuls gegeven aan de interactieve kunst, die vandaag de dag nog steeds relevant is. Echter, voor veel kunstenaars is het effect weg. De kunst is dit gegeven al ver voorbij gestreefd. Kunstenaars zijn nieuwe wegen ingeslagen, mogen gewoon weer zelf dingen maken en hoeven hier niet vies van te zijn. Het idee is verouderd, wij kijken er niet meer van op en schrikken doen we zeker niet. Do It verdient hierom hooguit een summiere vermelding in de kunstgeschiedenisboeken.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.