Stephen-Sugar-Segerman-ongekunsteld

Een verhaal over niets of alles

In 2012 maakte de Zweedse regisseur Malik Bendjelloul de documentaire van zijn leven. Searching for Sugar Man werd een jaar later alom gelauwerd als beste documentaire onder meer op de British Academy Awards, de Oscaruitreiking, op het Sundance Film festival en het Film Festival Amsterdam. Wat deze eerste en enige non-fictieproductie van deze jonge cineast zo bijzonder maakt, komt u hieronder te weten.

Sugar Man

Met de bekend in de oren klinkende titelsong Sugar Man vliegt de camera over een spectaculaire weg richting Kaapstad. Blijkt dat de regisseur meerijdt met Stephen ‘Sugar’ Segerman, eigenaar van een platenzaak. Segerman raakte geïntrigeerd door de Amerikaanse singer-songwriter Sixto Rodriguez. In de jaren zeventig wordt de muziek van deze artiest immens populair in een nog van apartheid doordrongen Zuid-Afrika. Zijn teksten worden door de blanke middenklasse als revolutionair beschouwd. Elk progressief gezin had naast Abbey Road van The Beatles en Bridge over Troubled Water van Simon & Garfunkel, het album Cold Fact van Rodriguez in huis. Ze nodigden het door de boycot geïsoleerde land uit tot het vrije denken. Dat Rodriguez’ hit Sugar Man er door de censuur niet op de publieke omroep kon worden gedraaid, deed zijn populariteit alleen maar stijgen. Maar Rodriguez zelf, bleef een mysterie. Over de muzikant was zo goed als niets bekend. Hij leek van de aardbodem verdwenen. Er werd zelfs beweerd dat hij zelfmoord op podium zou hebben gepleegd. Tot men eind jaren negentig ontdekte dat hij nog leeft en men hem voor het eerst naar Kaapstad brengt.

Gemaakt en gekraakt in Detroit

De hoofdrolspeler van deze boeiende muziekdocumentaire is de muzikant Sixto Rodriguez, een Amerikaan met indiaanse, Mexicaanse en Europese wortels. Op de noten van een van zijn eerste songs Crucify your Mind trakteert de regisseur Bendjelloul op sfeerbeelden van gure en vervallen wijken in de industriestad Detroit. Het lijkt alsof men met de camera meewandelt met Rodriguez, langs de kroegen en tenten waar hij eind jaren zestig regelmatig optrad. Verschillende producers willen met hem werken. Zijn eerste album Cold Fact wordt er in 1970 uitgebracht.

De bekende producer Steve Rowland brengt een jaar later zijn tweede album Coming from Reality uit. Hij wordt door de platenindustrie de wereld ingeprezen maar geen van zijn twee albums slaat aan bij het Amerikaanse publiek. Sixto Rodriguez is op dat moment zelfs geen eendagsvlieg. Zijn carrière komt niet van de grond en hij verdwijnt in de vergetelheid. Tot hij per toeval ontdekt en zeer geliefd wordt aan de andere kant van de wereld. Dit echter zonder zijn medeweten. Rodriguez leidt, tot de filmcrew hem opzoekt in Detroit, een sober leven als arbeider voor een sloopbedrijf en als vader van drie dochters.

De onbelichte episode

Het Amerikaanse muziektijdschrift Rolling Stone publiceert in maart 2013 een nieuw hoofdstuk in het verhaal van Sixto Rodriguez. Maanden nadat zijn debuutalbum verscheen, pikt de Australische radiodeejay Holger Brockman het op. Hij begint Sugar Man te spelen op de radio en de plaat Cold Fact wordt een hit. Concertpromotors sporen de muzikant op in Detroit en overtuigen hem om een korte tour door Australië te maken in 1979. Twee jaar later komt hij terug voor een tweede reeks optredens. Rodriguez staat dan onder meer met de in het begin van de jaren tachtig bekende groep Midnight Oil geprogrammeerd. Deze episode werd niet opgenomen in de documentaire van Malik Bendjelloul.

Een reiziger op zoek naar verhalen

Malik Bendjelloul werkte voordien voor de Zweedse televisie als reporter. Tot hij besloot om met de rugzak door Afrika en Zuid-Amerika te gaan reizen. Zijn doel was verhalen te zoeken die hij nadien kon gebruiken als filmmaker. Van de zes verhalen die hij ontdekte was dat van Rodriguez naar eigen zeggen het beste dat hij ooit vernam. Het zal ook het enige zijn dat de cineast zelf kon vertellen. Benjelloul koos ervoor zijn eigen zoektocht naar de muzikant door Stephen Segerman en enkele andere Zuid-Afrikaanse fans te laten voltrekken om zo een verhaal in een verhaal te filmen. Op die manier weet de filmmaker het publiek volledig mee te slepen in de geleidelijke ontknoping van de queeste en terloops het oeuvre van een opmerkelijke singer-songwriter te presenteren.

In de lente van 2013 wordt de veelbelovende regisseur van Searching for Sugar Man op zijn zesendertigste dood aangetroffen in Stockholm. Hij blijkt de enige eendagsvlieg van deze verrassende en intrigerende documentaire te zijn. Sixto Rodriguez is ondertussen aan een wereldtournee bezig. Hij plant onder meer een concert in de Londense Royal Albert Hall in mei 2015. Hij zou naar verluidt ook aan een derde album werken. De bescheiden man die in de film beweerde aan zijn successen uit de jaren zeventig niets te hebben verdiend, deelt zijn nieuwe fortuin nu uit aan zijn familie en vrienden. De man blijft een buitenbeentje in de muziekwereld.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.