oneohtrix-point-never-kekem_ongekunsteld

Genieten is vaak een halve vinger lang

Sommige dingen maken het leven net wat mooier. Tony Chocolonely op een druilerige zondagmiddag, ’s ochtends op je wekker kijken en beseffen dat je nog een uur kunt blijven liggen. Maar ook: koptelefoon op, de deur uit en stevig door elkaar worden geschud met een nieuwe Oneohtrix Point Never. Genieten.

Soms dwaal ik. Dan loop ik door de straten van Amsterdam, struinend langs de Amstel, voor Carré langs, kijkend naar de bruggetjes waar de hele winter lang kerstverlichting brandt. Het lichtfestival, met als hoogtepunt de glazen wijn en bier aan het einde van de Herengracht, verleent die winterwandeling een kleurrijke inbedding. Toch is het uiteindelijk de soundtrack die een tocht in de avond naar écht grote hoogten doet stijgen. Die soundtrack ís in feite de tocht. De twee zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden; de eerste brengt de laatste tot wasdom.

Zelfmedelijden en eenzaamheid

Een aantal jaar geleden was het Burial met zijn weergaloze EP Kindred die mij in mijn nachtelijke dwalingen bijstond. Ik las eens ergens dat de uit London afkomstige artiest gemáákt is om in die stad te worden beluisterd. Dat geloof ik graag, maar ook het Nederlandse straatbeeld leent zich daar prima voor. De enige voorwaarde is dat het guur en donker moet zijn. Het gevoel dat de wereld even alleen om mij draait, komt dan vanzelf. “I used to belong to you”, schalt het in de verte op ‘Ashtray Wasp’. Zelfmedelijden kan een verrukkelijke emotie zijn.

Enige jaren later werd de muzikale omlijsting Boards of Canada. ‘Reach for the dead’ hoort bij wandelingen langs de plas water in het Flevopark en de kasten van huizen in Watergraafsmeer. Het duo Eoin Sandison doet onheil transformeren in een troostende deken. De maanden na de release van ‘Tomorrow’s Harvest’ begon ik te ervaren dat dood een onderdeel van leven is. Dat angst de genieting bezielt. En dat eenzaamheid de mogelijkheidsvoorwaarde voor alle schoonheid is.

Een halve vinger

Afgelopen seizoen was het de beurt aan Oneohtrix Point Never, een Amerikaan die experimentele muziek zonder structuur maakt. Hij geeft je iets behapbaars, een pianoriedeltje, een beat (een ‘Sticky Drama’). Maar een halve minuut later is die intro helemaal zoek als een totaal andere melodie de eerdere met geweld verdringt. Op ‘Ezra’ barst een funky kloostersfeer via een gitaarriff uit in opgefokte techno. Het weergaloze ‘I bite through it’, dat aanvankelijk een opmaat voor trapmuziek lijkt en dit bij tijd en wijle ook waarmaakt, krijgt uiteindelijk kleur krijgt door georkestreerde intermezzo’s met orgel en snaarinstrumenten. De eenheid – in zover aanwezig – dient de luisteraar zelf te smeden.

Oneohtrix Point Never geeft je altijd maar een halve vinger, terwijl het gezegde de lengte van lekkerheid op één hele vaststelt. De luisteraar verwacht van popmuziek, als onderdeel van onze consumptiecultuur waarin men er van uitgaat dat het consumptiegoed zonder weerstand hier en nu beschikbaar is, zelfs een hele hand. Maar de opzetjes naar liedjes die Onehtrix Point Never biedt, geven altijd net iets minder. Tijdens het consumeren blijven de melodieën, net als je ze denkt te hebben verteerd, steken, om in een andere hoedanigheid opnieuw te prikkelen. Precies het ontbreken van de complete vinger, van de hele hap in één keer, doet je terugkeren. Herkauwen was nog nooit zo fijn.

Ook in het kader van het lichtfestival staat aan beide kanten van de Nieuwe Herengracht een scherm. Als je er op kijkt, lijkt het alsof je in een eindeloze tunnel staart. Een paar honderd meter verderop staat een wereldbol die de Europese eenheid symboliseert. Als tien man synchroon een knop indrukken dan raken verscheidene plekken op de bol middels licht met elkaar verbonden; een eenheid die wellicht nog gekunstelder klinkt dan de EU zelf. Gelukkig tovert de schepping van eenheid die Oneohtrix Point Never van de luisteraar vraagt een wandeling langs de meest gekunstelde werken om in iets natuurlijks.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.