Gloed van de zonsopkomst over de Hofbogen

Met de komende val van de Westerse wereld – denk maar aan de lopende economische crisis, terroristische aanslagen en sharia in Den Haag – is het misschien tijd om te denken aan de bouw van een nieuwe maatschappij. Maar hoe doe je zoiets? Met hun project The New Forest probeert theatergroep Wunderbaum antwoord te geven op deze vraag. Op 17 mei ging het tweede deel van hun reeks theaterproducties in première: De Komst van Xia.

Sociaal wetenschappelijk onderzoek door middel van theater

Het project, geïnspireerd door de socioloog Willem Schinkel, is een samenwerking tussen de theatergroep en het Rotterdamse architectenbureau ZUS. Door middel van een reeks van theaterproducties probeert Wunderbaum grote maatschappelijke vraagstukken te onderzoeken: democratie, gezondheidszorg, wetgeving, energie, omgangsvormen, leefbaarheid en seksualiteit.

De voorstelling vindt plaats op een tribune dat bovenop de Hofbogen in Rotterdam is gebouwd, de plek waar je vroeger de stoptrein of RandstadRail naar Den Haag pakte. Zes filosofen – gewapend met toga’s, brillen en pijpen, want zo zijn filosofen nou eenmaal – betreden het podium. Ze worden aangekondigd alsof het boksers zijn of meedoen aan een spelprogramma uit de jaren ‘90. De toon van het sociologische gedachte-experiment is gelijk gezet!

Van Plato tot Lebensraum tot anarchistisch nudisme

In eerste instantie proberen de filosofen zelf de ideale maatschappij in elkaar te zetten. Dat lijkt in principe heel simpel aangezien het doel van de samenleving moet zijn om mensen van hun primaire behoeften te voorzien: voedsel, kleding, onderdak en seks, elk aspect vervuld door één persoon. De ideale samenleving zou in theorie uit vier personen kunnen bestaan. Nou ja, vier? Al gauw komen de filosofen erachter dat een samenleving complexer is en voor we het weten verklaren de filosofen oorlog aan de samenleving verderop.

Maar wat is dan de oplossing? De filosofen lijken er maar niet op te komen en de consequenties daarvan zijn vrij theatraal, van zelfmoordpogingen, schreeuwpartijen en een daad van anarchistisch nudisme – het zou immers geen Nederlandse productie zijn (zij het film of theater) zonder wat bloot erin.

Het volk regeert?

De filosofen stellen vervolgens onze democratie aan de kaak – als korte terugblik naar Wunderbaums eerste stuk in de serie The New Forest: Het Begin. Is democratie werkelijk een volksheerschappij zoals de letterlijke definitie van het woord luidt, of is het een verkapte aristocratie waarin de leiders niet worden gekozen om hun kwaliteiten, maar om hun marketingvaardigheden?

Hierna trekken de filosofen zich terug en volgt er een bijna ongemakkelijke stilte, een moment van reflectie. De stilte wordt verbroken door figuranten – verborgen in het publiek – die zelf met ideeën komen voor het creëren van deze nieuwe maatschappij. Naar mijn mening niet het sterkste moment van het stuk. Het deed me denken aan een aflevering van het Venezolaanse propagandaprogramma Aló Presidente, waarin een ‘echte proletariër’ geheel spontaan (lees: gescript) aan de president  vraagt hoe duur het vlees morgen gaat kosten. Laatstgenoemde zit  in zijn militaire uniform achter een kassa van een supermarkt die hij net heeft genationaliseerd.

Weer valt er een stilte, en weer wordt deze door het publiek onderbroken. Dit keer niet als een ‘spontane’ discussie, maar als een gemeenschappelijke stem. Wat eerst leek op gescripte propaganda, had nu iets weg van massa-indoctrinatie. Eerst beginnen enkele mensen met het opdreunen van hun tekst over de komst van hun nieuwe leider, maar één voor één volgt de rest van het publiek. Je weet niet meer wie de echte bezoekers zijn of wie er bij het stuk hoort. De paranoia kickt in, je vraagt je af of je het enige lid van het publiek bent die de boodschap niet helemaal duidelijk hebt ontvangen. Als er meer en meer mensen naar het podium lopen en spontaan beginnen te dansen vraag je je af of je niet simpelweg moet opstaan en gewoon maar mee moet doen.

De komst van de nieuwe leider

Uit het niets gaat de tribune te open en we krijgen een skyline view van deze nieuwe maatschappij. De omringende wolkenkrabbers zijn bedekt in groen licht, de kleur van The New Forest. In de verte zien we de nieuwe leider van de wereld, Xia (wat in het Chinees ‘gloed van de zonsopkomst’ betekent, red.). Terwijl ze naar het publiek loopt krijgen we een choreografie te zien die je doet denken aan een Maoïstisch of Noord-Koreaans schouwspel. Het stuk komt hier dan ook vrij abrupt aan zijn einde, maar het vraagt naar meer. Het is vrij duidelijk dat Xia het begin van iets nieuws is – de wereld zal niet langer geregeerd worden door oude blanke mannen uit Europa of Noord Amerika. Maar wat zal deze nieuwe wereld ons brengen? Ik kijk in ieder geval al uit naar het volgende stuk van Wunderbaum!

Bekijk hier de trailer van The New Forest: De Komst van Xia:

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.