Hamlet - ongekunsteld

Messing with Shakespeare

Hamlet is al vaak gedaan. Hoe goed het stuk ook is, inmiddels weet iedereen hoe het gaat en zit niet iedereen meer te wachten op de zoveelste to be, or not to be. Toneelgroep Amsterdam deed het schijnbaar onmogelijke: ze brachten de toeschouwers op het puntje van hun stoel met hun bewerking Hamlet vs. Hamlet.

Toneelgroep Amsterdam heeft een fantastische oplossing om Hamlet in een fris jasje te steken en een heilig huisje om te schoppen: Hamlet wordt gespeeld door een vrouw. Abke Haring is een fenomenale Hamlet: door haar androgyne uitstraling maakt zij Hamlet tot het tienerjongetje wat hij eigenlijk is. De student wordt in veel uitvoeringen als held neergezet, maar regisseur Guy Cassiers laat zien dat Hamlet nog maar een puber is, die volwassenheid en mannelijkheid nog niet heeft bereikt. Hamlet is een twijfelend kind, angstig en besluiteloos over wat hij goed vindt om te doen.

Klassieker vs. plot twists

Het succes van de voorstelling is voor een groot deel te danken aan de bewerking van Tom Lanoye. Hij heeft de originele tekst van Hamlet in zijn waarde gelaten, maar met veel eigen invloed omgeschreven tot een poëtisch meesterwerk dat prachtig mysterieus en tegelijkertijd duidelijk te volgen was. Elk woord opnieuw is goed gekozen en raakt je en het ritme van de tekst is heel fijn om naar te luisteren.

Een bewerking maken van een tekst van Shakespeare is gevaarlijk: wat valt er te veranderen aan de tekst van een wereldwijd geprezen genie? Toch heeft Lanoye radicale keuzes gemaakt: hij veranderde zelfs een deel van het plot. Dit zorgt voor een verrassend effect: net op het moment dat je denkt toch al te weten hoe het verhaaltje verder gaat, schudt Lanoye je wakker. Hij durft een alternatief te stellen voor de versie van Shakespeare.

Tragedie vs. humor

Hamlet is tot op het bot een duistere tragedie, zo ook in deze uitvoering. De kostuums, het lichtplan, het decor dat bestaat uit hangende panelen waar de spelers zich tussendoor bewegen en een glazen podium met daaronder aarde, botten en scherven – alles is donker en deprimerend. Dit zou bijna niemand drie uur volhouden, als het niet afgewisseld werd met de meest simpele, banale humor: twee keer in het stuk wordt heel de sfeer opzij gezet, het verhaal gepauzeerd en vindt er een wervelstorm plaats van woordgrappen, sekshumor en clownerie. Het is humor in volledige basisvorm, humor zoals kinderen het kennen (er komen zelfs poppenkastpoppen aan te pas). Humor die ook niet te verdragen was geweest buiten de context van de zware tragedie. De twee uitersten houden elkaar in balans.

Hamlet vs. Hamlet is een stuk met gewaagde keuzes, van de tekstbewerking tot de casting. Deze gewaagdheid blijkt ontzettend goed te werken: Toneelgroep Amsterdam heeft Shakespeare absoluut in waarde gehouden, maar ook haar eigen stem laten horen. Ze creëert een eigen Hamlet, die het publiek op eigen kracht voor zich weet te winnen. Deze moedige keuzes maken Hamlet vs. Hamlet een bijzonder sterke voorstelling. Hun Hamlet wordt dé Hamlet, zoals hij op dit moment, na vele andere uitvoeringen, zou moeten zijn.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.