oma-met-koekenpan-ongekunsteld

Oude mensen en dingen die nooit voorbijgaan

Vergeet vervelende zandbakkoters en puberale pestkoppen. Bejaarden kunnen pas echt vuil zijn. In Silvie KoningsGrijze Muren zien we waartoe ze in staat zijn. Een bewoonster van een bejaardentehuis wordt systematisch buitengesloten en dat drijft haar onderhuids maar onontkoombaar tot barsten. Tussen grijze vloerbedekking en systeemplafond vindt een oeroude strijd plaats; die om erbij te willen horen zonder aan eigen identiteit in te boeten. Deze korte film doet me anders kijken naar deze oude mensen die vreemd genoeg kampen met jonge problemen.

Rimpels tellen, zielen vinden

Julia is een oude vrouw die in een bejaardentehuis woont. Ze luistert veel naar jazzplaten op haar kamer en als ze zo nu en dan de reis van haar kamer naar de openbare eetzaal maakt, hebben de andere bewoners het op haar voorzien. Hoofdpestkop is een vrouw met strak zwartgrijs haar en strak zwartwitte kleren – net als die heksen uit die Disneyfilms. De belichaming van het pure kwaad zelf, zorgt ze ervoor dat Julia de trap moet nemen in plaats van de lift. Nachtmerrietaferelen moeten duidelijk maken hoezeer Julia de zondebok is, maar dit is naar mijn idee iets teveel en overbodig. Het is ook zonder dat spookgelach heel duidelijk wat er gaande is.

Het beeld heeft een aangename traagheid en zoekt een ongewoon intiem contact met de omgeving. Dicht op het tapijt, de bleke rimpelhuid en de rolstoelwielen proeven we de ouderdom, het stof. Maar oud zijn blijkt mooi. Vooral de rol van Julia wordt sterk gespeeld en ik kan me moeiteloos in haar schoenen met steunzolen verplaatsen. Want in dit bejaardentehuis wordt duidelijk dat je uiteindelijk niet opgroeit maar altijd blijft worstelen met dezelfde problemen; kliekjes en identiteitsvorming.

Zoutloze sperzieboontjes

Nieuwe bewoonster Anna, een bleke roodharige vrouw, brengt zonder het te willen de spanningen in het bejaardentehuis tot barsten. Julia en Anna zijn lief voor elkaar, heel lief, en dat kan de rest niet verkroppen op basis van conservatieve geaardheidsideeën. Maar zijn Julia en Anna zielig? Allesbehalve. Gewapend met peper en zoutstelletje verzetten ze zich tegen het flauwe eten en de andere bewoners. Het zit er nog, de kracht. Maar het vloeit weg onder druk.

De dialogen zijn schaars en simpel maar klinken in mijn oren soms als vertaalde Amerikaanse uitdrukkingen en dat vind ik jammer. Het beeld, dat me blijft boeien met bijzondere combinaties van grijs en roze, zegt al genoeg en minder tekst was beter geweest. Het is gewoon iets teveel voorgekauwd, net als die aardappelpuree zonder zout.

Bleke rimpels die beklijven

In zijn korte tijd doet deze film me anders kijken naar oudere mensen. Dat bejaardenlijven ook mooi kunnen zijn, en dat de keuze om weg te kwijnen aan jezelf is. Soms vraag ik me af waarom er niet meer film wordt gewijd aan deze levensfase, die me flink intrigeert. Hoe breng je de dagen door na velen door te hebben gebracht samen met iemand, zonder iemand? Laten we eens loskomen van die fixatie op dertigers in film en fictie, want de nietige probleempjes van die premidlifers komen me de neus uit. Ik wil zien hoe een leven zijn waardigheid poogt te behouden in een omgeving waar de dood op de loer ligt. Dit verhaal verdient in beeld verteld te worden, juist niet om bang te maken over het feit dat dingen voorbijgaan maar om te bewijzen dat sommige dingen nooit voorbijgaan.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.