Gender-lichaam-ongekunsteld

Vele omwegen leiden naar evenbeelden

Er zijn inmiddels ongelooflijk veel griezelig realistische nabootsingen van de natuur gemaakt. Op een enkeling zoals Gerhard Richter of Terry Rodgers na, maken kunstenaars ook allemaal maar een herhaling van een slechte imitatie van een slappe reproductie van iets dat al geen origineel was. Niet oké, als je het Plato vraagt.

Glimpen

Met een beetje van deze filosofische wijsheid in het achterhoofd gaan sommige kunstenaars op zoek naar omwegen. In plaats van de volgende souveniershopwaardige Venus van Milo geven ze ons liever een flard, een illusie, een zweem of een flauwe suggestie. En dat hoeft niet eens per sé in de vorm, kleur en materie te zijn zoals de kijker ‘m uiteindelijk in het hoofd krijgt.

Berlinde de Bruyckere vervormt lichamen die ze geboetseerd heeft.  Het gaat niet alleen over anatomie. Eerder dan het lichaam zien we worstelingen, emoties of sociaal maatschappelijke thematieken. Ook de dubbelingen en verschuivingen in de lichamen van Asger Carlson betekenen iets anders dan dat ze een kwaadaardig buitenlichamelijk gezwel hebben. Hij is nog verder verwijderd van een realistische representatie van het lichaam, want bewerkt zijn foto’s onder het genot van een sjekkie achter zijn pc.

Het gaat hier niet meer om het geven van een realistische representatie van de natuur. Deze kunstenaars borduren voort op een eeuwenoude traditie, en gaan er vanuit dat de kijker ontbrekende delen zelf invult. De kunst van het weglaten viert hoogtij, zonder dat de kunstenaars kiezen voor volledige abstractie.

Via via

Diet Wiegman plaatst onbestemde vormen op elkaar waardoor zonder spotjes een irritant sculptuurtje in het straatje van dat-kan-mijn-kleine-zusje-ook ontstaat. Dan geeft de schaduw de ware aard van het beeldje bloot. Zo zien we bijvoorbeeld de schim van Michael Jackson, Sisyphos, Rembrandt en die van Rodin’s Denker verschijnen. Het werk van Jonty Hurwitz is sterk vergelijkbaar met dit  hoge via-via-gehalte van Wiegman. Rondom een cilindervormige spiegel maakt hij een reliëf dat iets weg heeft van een zandbank. In de spiegel zien we vervolgens toch een levensechte kikker.

Isabelle Wenzel wekt enkel de suggestie dat zij bestaat uit een bobbel met benen. Daarvoor gebruikt ze geen digitale tools; ze bolwerkt deze illusie door zichzelf in bochten te wringen en te verstoppen achter haar eigen billen of in een grote bloemenjurk die geenszins bij haar stoere persoonlijkheid past. Zij is waanzinnig.

Pienter publiek

Deze kunstenaars, die de realistische representatie als uitgangspunt, maar niet als einddoel hebben genomen, nemen de kijker niet tot het einde aan de hand. Het publiek denkt daardoor het einde van het verhaal te hebben verzonnen. Toch besturen de kunstenaars het brein van de toeschouwer misschien wel net zo erg als de schilder die het uiterlijk van een rondborstige dame tot in detail uitkauwt. Maar juist het gevoel iets ergens in te zien, maakt dat de kijker zich voelt alsof hij een fantasierijke geest heeft, en dat is leuk.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.