Kurt-Wallander-ongekunsteld

Verandering is twijfeling

De Blinde Muur van Henning Mankell begint met een taximoord door twee jonge meiden en een ander curieus sterfgeval, die op het eerste gezicht niets met elkaar te maken lijken te hebben. Als één van de jonge meiden ontsnapt uit de gevangenis en sterft, blijkt niets minder waar. Uiteindelijk probeert rechercheur Kurt Wallander samen met een professionele hacker, een blinde, elektronische muur te doorbreken waarachter een duo zich schuilhoudt dat wereldwijd het financiële systeem wil laten crashen. Nu klinkt dit als een doodgewone hedendaagse detective; hackers, elektronische aanvallen en een financiële crisis. Het is echter geschreven in 1998. Dat de thematiek van dit oude boek actueel is, maakt het een waanzinnig interessant verhaal.

Broos

Henning Mankell schrijft over Kurt Wallander: een Zweedse rechercheur in de jaren negentig. Een reeks van acht boeken beschrijft zijn werkzame leven. Tekenend voor deze boeken zijn Wallanders overdenkingen. De lezer volgt zijn kronkelige gedachten naar de oplossing van de moorden. Haast onmerkbaar van de ene associatie in de andere, komt hij elk boek steeds dichterbij de oplossing. Dit associëren leidt in Wallanders wanhopige momenten tot maatschappelijke bespiegelingen. Een rode draad door de hele boekenreeks is dan ook het duistere idee van Wallander dat de Zweedse samenleving ten onder gaat door een toename van criminaliteit. In De Blinde Muur komt daar broosheid bij. Op een avond in zijn flat verzinkt Wallander in gedachten:

“De moderne samenleving wordt steeds kwetsbaarder. Oppervlakkig gezien leven we met steeds hechtere en snellere communicatiemiddelen, maar er is een onzichtbare onderwereld, die uiteindelijk maakt dat één enkele computer de hele wereld kan lamleggen. De efficiency nam toe, maar de prijs die betaald werd, was dat men zich kwetsbaar maakte voor krachten die zich bezighielden met sabotage en terreur.”

Het is een mooi voorbeeld van verstrengelde thematiek. Aan de ene kant is het een logische reactie van Wallander: hij wordt ouder. Hij uit hier de angst voor verandering die dit ouder worden met zich meebrengt. Tegelijkertijd zou dit stukje tekst ook van een hedendaagse actiegroep kunnen zijn, die tegen de digitalisering van de samenleving pleit. Het koppelt het scherpe zicht van Wallander op de maatschappij, aan zijn mens-zijn met de bijbehorende vergankelijkheid van het leven.

Breekbaar

Het denken aan deze vergankelijkheid maakt Wallander erg somber. Zijn scheiding en stukgelopen volgende relatie geven hem twijfels over zichzelf. Zijn droom om met een nieuwe liefde een vrijstaand huis te kopen en een hond te nemen vervaagt langzaam. Ook zijn baan zorgt voor neerslachtigheid en voor de constante wens om ontslag te nemen. De verandering van de samenleving maakt ook hem breekbaar:

“In de toekomst zou er een heel ander soort agenten nodig zijn. Niet dat de ervaring en kennis waar hij zelf voor stond waren uitgespeeld, maar er waren terreinen die hij niet beheerste. Hij was gedwongen te accepteren dat hij echt oud was. Een oude hond die geen nieuwe kunstjes zou leren.”

Deze bedrukkende gedachten zijn af en toe tenenkrommend om te lezen. Daarna staat het schaamrood me op de kaken, omdat ik me onmogelijk voor kan stellen hoe het is om dode mensen te zien of in levensgevaar te zijn.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.