kunstbos-ongekunsteld

White cube dissen in de openbare ruimte

Ergens aan het hek rondom het Oosterpark in Amsterdam hangen zeven abriachtige vitrines naast elkaar. In deze vitrines hangen dingen die steeds weer worden verwisseld. Ik ben er vaak langs gereden, blij om de foto’s, dan weer tekeningen, dan weer objecten die er in hingen. Ik dacht altijd dat het een gekaapte reclameplek was. Pas sinds kort weet ik dat het een “echte” expositieruimte is. Het is het Kunsthek.

Vierentwintig uur per dag te bezoeken in de openbare ruimte

De dingen die in de zeven vitrines hangen verschillen enorm, niet alleen van medium, ook van kwaliteit. Professioneel en autodidact lijken beide gebruik te maken van de plek. Om dit stukje te kunnen schrijven reed ik naar het Kunsthek toe. Raar eigenlijk, want het kunsthek is niet iets waar je naar toe, maar normaal voorbij rijdt.

Op het moment hangt er in elke vitrine een zwart-wit foto. De onderwerpen van de foto’s zijn wat onduidelijk. Er is onder andere een foto van een hond, een boom, en een boek. Het boek is op de foto opengeslagen op pagina’s die een onderstreepte tekst over bewustzijn en gewaarwording toont. Die tekst heeft een komische betrekking op het kunsthek. Het is maar net of je het Kunsthek opmerkt of niet. De behuizing van de geëxposeerde dingen is vrijwel dezelfde als die van de reclameabri’s bij de tramhalte schuin tegenover: praktische metalen kasten met plexiglas. Ze hebben een slotje op de kast waarmee de inhoud ervan verwisselbaar is.

Op een hoekje van een van de vitrines van het Kunsthek vind ik een kleine sticker met daarop een korte tekst. Sommigen zullen een leesbril nodig hebben de tekst ervan te kunnen lezen. “Kunsthek. Kunst uit Oost” staat er. En als je ook wilt exposeren is te mailen naar kunsthek@dartelier, en er wordt op de sticker verwezen naar hun facebookpagina. De pagina wordt door 103 mensen geliked. Als je over de pagina scrollt zijn alle vorige exposities te zien. Er zijn zelfs foto’s van openingen met drank en muziek, die blijkbaar bij het hek worden gehouden. Een echte expositieruimte dus. Als je het opmerkt: vierentwintig uur per dag te bezoeken in de openbare ruimte.

Wie er Achter het hek staat

Ik mail het mailadres van het Kunsthek met vragen. Ik wil weten hoe oud het Kunsthek is, en wie zich er mee bezig houdt. Direct krijg ik uitgebreide en enthousiaste antwoorden op mijn vragen terug gemaild van kunstenaar en actief buurtbewoner Dorette Evers, zij schuilt nu als organisator achter het hek sinds 2014. Zij maakt de vitrines regelmatig schoon, en regelt de exposities. Maar het hek bestaat sinds 2009, opgericht door een andere betrokken bewoonster uit Amsterdam-Oost. Ooit heeft Anke Weber het bedacht als plek waar bewoners van Oost iets van zichzelf aan anderen kunnen laten zien, met verbinding als uitgangspunt. De gemeente en wat woningcoöperaties gaven geld om het idee te verwezelijken. “Er zijn geen muren, je hoeft geen kaartje te kopen, iedereen is welkom!” meldt de facebookpagina van het Kunsthek. Het Kunsthek dist hiermee the white cube.

Kunst in de openbare ruimte labelen als kunst

Ik vraag Dorette Evers of de sticker met informatie over het hek expres zo klein is, zodat mensen niet direct weten wat ze passeren. Evers zegt dat de sticker zo klein is gelaten om het werk niet te verstoren: “Uiteindelijk gaat het niet om de naam. Maar om de exposities,” zegt ze.

Evers vindt het grappig dat ik jaren heb gedacht dat de vitrines een gekaapte reclameabri’s waren. Ik denk zelf dan ook dat het fijn is dat het wél of niet zijn van een kunstobject in het niets wordt gelaten. Het is vaak makkelijk iets in de openbare ruimte te labelen als kunst, door het als zodanig te bevestigen met bordje ernaast met de standaardinfo van kunstenaar en titel van het werk. Maar wellicht hoeft het kunstwerk voor passanten dan niet meer beschouwd te worden. Kunst heeft een reputatie, en sommigen hoeven er niets (meer) mee te maken hebben. Misschien neemt het label kunst dan ook iets weg van de nieuwsgierigheid naar hetgeen dat is geëxposeerd, en is het zonder het label ‘kunst’ makkelijker als op zichzelf en onafhankelijk te ervaren.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.