raam-weerspiegeling-ongekunsteld

Om zonder te blozen te blikken op puin

Rond concertgebouw De Doelen en haar sushiburen staan allerlei obstakels die erop wijzen dat er gebouwd wordt. De lage landen hebben er een handje van om een bouwproces te verhullen achter hoge schuttingen of muren. We kennen dat al van de Amsterdamse gevel; slechts een platte plaat die tegen een huis is geplakt. Maar wat als we de de verhullingen zo lelijk vinden dat we ze op hun beurt willen verhullen?

Verdoezel de verdoezeling

Steeds vaker zien we hoe de steigers rond een bouwval worden bedekt met geanimeerde beelden van hoe het er  uiteindelijk uit komt te zien, of dat een etalageraam van binnen wordt bedekt met een foto. Soms in het straatbeeld niet van echt te onderscheiden. Kunstenaar Bernadette Palsma spreekt van een openluchtmuseum als de bouwhekken worden versierd met plaatselijke kunstwerken. Hierbij is het nog steeds duidelijk dat er iets verdoezeld moest worden en eerlijk gezegd is de algehele sfeer die eromheen hangt nogal triestig, want mooi is het niet. Bij Green Green Screen in Tokyo is dat anders: deze metershoge levende muur is ontworpen door architect Klein Dytham en staat nu op zichzelf. We kunnen het moeilijk meer afdoen als een oplossing voor een probleem. Het niveau van de verhulling fluctueert enorm.

Toen een deel van de Ferdinand Bolstraat in Amsterdam al meer dan tien jaar open lag voor de realisatie van de Noord-Zuidlijn, kwam SP met een provisorisch initiatief waarbij er bloembakken aan de bouwhekken werden gehangen. Voor hetzelfde project was op Rokin een tijd lang een ellenlange fotoslang aan de bouwhekken gemaakt. We zagen er mensen op afgebeeld die bukten voor de bovenkant van de foto. Ze kropen als het ware door een tunnel heen, maar de tunnel bestond alleen omdat de fotograaf hen afsneed.

Werk in uitvoering

Dit keer was Mwâh gevraagd om de houten panelen te voorzien van hun geestige woordspelingen. Ze verlijmden het concertgebouw met de werkzaamheden aan het pand door het bindmiddel taal in te zetten: “Die toekomstmuziek klinkt steeds dichterbij”, “Ja, bouw én” en “Het kan nog alle klanken op”. Een mooie oplossing die de bouw erachter niet ontkent.

Nog mooier is dat vorm en inhoud onbedoeld bij elkaar komen. Mwâh vervangt woorden of letters uit veel gehoorde uitspraken, of laat delen weg, terwijl er nu letters fysiek aan het verdwijnen of veranderen zijn onder invloed van de wind en de regen. Zo hebben de teksten nog meer met de verstopte werkzaamheden te maken.

De bron van inspiratie wordt ontkend

De bouw van de Noord-Zuidlijn resulteerde naast verbloemingen in alle mogelijke vormen, in de theatervoorstelling Vindstille van The Lunatics en in de fototentoonstelling Amsterdam, Stad op de Schop van Hilly van Eerten en Fons Heijnsbroek. De voorstelling vond plaats op locatie, de tentoonstelling verplaatste de verbouwingen naar het tweedimensionale vlak in Stichting Oosterkerk. Dit zijn voorbeelden van projecten waarbij de bouw in een gekaderde vorm wél geaccepteerd wordt, maar daar heeft de stadsbewoner op een doordeweekse dag niets aan. Moet er niet iets veranderen aan onze blik?

Frans van Ditzhuijzen is niet zo vies van onderwaterbeton, stempelramen en trilblokken; hij ziet rond Utrecht Centraal kansen voor bouwputtoerisme. Hierbij stelt hij zich bijvoorbeeld voor dat een bezoeker een stadstoer kan krijgen vanuit een bak aan een hijskraan. Nog steeds geeft hij hiermee een kader: wanneer je in het bakje zit, kun je de visuele eigenschappen van een bouwput ineens waarderen.

Onze blik moet anders

Dat zegt wel wat over hoe we de wereld zien, en is dat niet een beetje een ouderwetse manier van de wereld bekijken? Het idealiseren van het menselijk lichaam hebben we ook al tijdig achter ons gelaten. Waarom blijft de bouwput een taboe?

Er is een kleine groep mensen in de samenleving die wél geïnteresseerd is in het proces tussen verval en vernieuwing, en kunstenaars vallen daar dikwijls onder. Je zou verwachten dat de hele samenleving daar in mee gaat, als blijkt dat het begrip ‘creativiteit’ op alle mogelijke plekken van de samenleving een grote rol speelt en met name op de werkvloer.

Toch is dit niet het geval. De ondernemer wil graag creatief zijn, maar alleen als het wat oplevert. Met verwondering naar de schoonheid van een bouwproces kijken, hoort daar helaas niet bij.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.